gokhanca.com

programlarım ve konu anlatımlarım

  • Yazı boyutunu yükselt
  • Varsayılan yazı boyutu
  • Yazı boyutunu düşür

Montaj hattı dengeleme (Konum Ağırlıklı Dengeleme Metodu)

Yazdır
Bu derste Montaj Hattı Dengeleme (Assembly Line Balancing) yöntemlerinden biri olan Konum Ağırlıklı Dengeleme Metodu (Ranked Positional Weighted Method) ile çözüm yapabilen, kendi yazdığım, MATLAB ve Visual BASIC programlarını sizlerle paylaşıp bu yöntemin çözüm yapısını kısaca anlatacağım.

Konum Ağırlıklı Dengeleme Metodu

(Ranked Positional Weighted Method)

Bu metod aynı zamanda Helgeson - Birnie Yöntemi olarak da bilinir. Bu metotta her bir iÅŸ öÄŸesi zaman deÄŸeri üzerinden ağırlıklandırılır. Ağırlıklandırma için o iÅŸ öÄŸenin iÅŸlem süresi ve hat üzerinde ondan sonra gelen ve bu iÅŸ öÄŸe üzerinden geçmesi zorunlu iÅŸlerin sürelerinin toplamı hesaplanır.

 

montaj hattı dengeleme

 

 Yukarıda verilen hat için konuÅŸacak olursak, 1 nolu iÅŸ öÄŸesinin konum ağırlığı kendisi ve kendisinin etkilediÄŸi diÄŸer iÅŸ öÄŸelerinin zamanlarının toplamıdır. 1 nolu iÅŸ öÄŸesi 2, 3 ve 4 nolu iÅŸ öÄŸelerini etkilemekte ve sırasıyla 5,6,7,8,9,10 ve 11 nolu iÅŸ öÄŸelerinin oluÅŸmasını saÄŸlamaktadır. Bu durumda bütün iÅŸ öÄŸelerinin zaman deÄŸerlerinin toplamı 1 nolu iÅŸ öÄŸesinin konum ağırlığını oluÅŸturur. 

5 nolu iÅŸ öÄŸesini incelersek konum ağırlık deÄŸeri, kendisi ve kendisinden sonra gelen ve kendisinin etkilediÄŸi diÄŸer iÅŸ öÄŸeleri olan 5, 6, 7, 9, 10 ve 11 nolu iÅŸ öÄŸelerinin zamanları toplamıdır.

Öncelikle bu hattın deÄŸerlerini bir tablo üzerinde gösterelim.

montaj hattı dengeleme

Tablo-1 üzerinde, her bir iÅŸ öÄŸesinin zaman deÄŸeri ve hangi iÅŸ öÄŸelerine baÄŸlı olduÄŸu gösterilmekte. Buradan hareketle baÄŸlantıları takip edip bir iÅŸ öÄŸesinin konum ağırlığını hesaplatmalıyız. Bunu biraz detaylı olarak ÅŸöyle gösterebiliriz.

1 için : (1) + (2) + (3) + (4) + (5) + (6) + (7) + (8) + (9) + (10) + (11) = 5,31
2 için : (2) + (5) + (6) + (7) + (9) + (10) + (11) = 3,77
3 için : (3) + (4) + (5) + (6) + (7) + (8) + (9) + (10) + (11) = 4,39
4 için : (4) + (8) + (10) + (11) = 2,40
...
10 için : (10) + (11) = 1,50
11 için : (11) = 0,70

Bu değerleri hesapladıktan sonra aşağıdaki tabloyu oluşturalım.

montaj hattı dengeleme

Bu tabloda her bir iÅŸ öÄŸesinin konum ağırlıkları oluÅŸturulmuÅŸ ve büyükten küçüÄŸe doÄŸru sıralanmıştır. Hattın çevrim süresi deÄŸerine göre konum ağırlıkları aÅŸağıdaki algoritma ile ele alınır ve gerekli istasyonlara iÅŸ öÄŸesi ataması yapılır.

  1. Henüz yerleÅŸtirilmemiÅŸ en büyük konum ağırlıklı iÅŸ öÄŸesini bul ve yeni istasyona ata. İstasyon zamanını bu iÅŸ öÄŸesinin zamanı ile eÅŸitle.
  2. İş istasyonunda kalan boÅŸ zaman için listeden henüz seçilmemiÅŸ bir sonraki iÅŸ öÄŸesi bul.
  3. EÄŸer bu iÅŸ öÄŸesinin tüm baÄŸlantı deÄŸerleri (yukarıdaki tablodaki) daha evvel herhangi bir istasyona yerleÅŸtirilmiÅŸ VE bu iÅŸ öÄŸesinin deÄŸeri seçili istasyondaki boÅŸ süreyi aÅŸmıyor ise, 4 nolu adıma geç DEĞİLSE 2 nolu adıma geç.
  4. Seçilen iÅŸ öÄŸesinin zamanını istasyon zamanına ekle. Bu iÅŸi bu istasyona ata. 2 nolu adıma geç.
  5. Eklenecek özellikte baÅŸka bir istasyon kalmadıysa o iÅŸ istasyonu tamamlanmış demektir. Bir sonraki istasyona geçmek için 1 nolu adıma dön.
  6. Tüm iÅŸ öÄŸeleri atanmış ise BİTİR.


Åžimdi bunu adım adım yapalım. Hattın çevrim deÄŸeri 0.98 olsun.

Henüz baÅŸlangıçta iken (1) nolu iÅŸ öÄŸesini [1] nolu iÅŸ istasyonuna atayalım. Böylece [1] nolu iÅŸ istasyonunun zaman deÄŸeri 0.22 olur. Daha sonra Tablo-2 'ye dönerek [1] nolu istasyon için uygun bir iÅŸ öÄŸesi var mı diye kontrol edilir. Kontrol iÅŸlemi sırayla yapılır. İlk önce (3) numaralı iÅŸ öÄŸesi ele alınır. [1] nolu iÅŸ istasyonun mevcut zamanı üzerine (3) numaralı iÅŸ öÄŸesinin deÄŸeri eklenir. 0.22 + 0.42 < 0.98 olduÄŸundan VE (3) nolu iÅŸ öÄŸesinin baÄŸlı bulunduÄŸu (1) nolu iÅŸ öÄŸesi daha önceden bir istasyona atanmış olduÄŸundan (3) seçilir ve [1] nolu istasyona atanır. [1] nolu istasyonun zaman deÄŸeri 0.22 + 0.42 = 0.64 yapılır. BoÅŸta kalan 0.98 - 0.64 = 0.34 lük boÅŸluk için tekrar aynı koÅŸullarda tarama yapılır. Bu boÅŸluÄŸa uygun olabilecek iÅŸ öÄŸeleri (6) ve (9) 'dur. Fakat her ikisinin de baÄŸlandığı öÄŸelerin tamamı henüz herhangi bir istasyona atanmamış olduÄŸu için  bu iÅŸ öÄŸeleri seçilemezler. BaÅŸka da iÅŸ öÄŸesi kalmadığı için [1] nolu iÅŸ istasyonu kapatılır. [2] nolu iÅŸ istasyonu açılır ve tablonun en başında uygun durumda olan (2) nolu iÅŸ öÄŸesi bu istasyona atanır. Sonraki adımlar benzer ÅŸekilde yapılarak aÅŸağıdaki istasyon atama tablosu elde edilir.

montaj hattı dengeleme

Toplam 7 istasyona atama yapılmış oldu. Bunlardan en optimal sonucu veren istasyon 0.98 deÄŸeri ile çevrim zamanını tam olarak kullanan [3] nolu iÅŸ istasyonu. Tüm bu atamaların etkinlik ölçümü aÅŸağıdaki ÅŸekilde yapılır.

montaj hattı dengeleme

 

MATLAB ÖRNEĞİ

 Yine bir baÅŸka örneÄŸi MATLAB üzerinde yaptığım programla çözelim. Montaj hattımız aÅŸağıdaki gibi olsun.

montaj hattı dengeleme

 Öncelikle bu bilgilerin bir tablosunu oluÅŸturalım.

 Ä°ÅŸ ÖÄŸesi
ZamanBağlantı
Bağlantı
 1 0,23 0
 0
 2 0,34 1
 0
 3 0,11 1 0
 4 0,18 2 3
 5 0,14 3 4
 6 0,25 4 5

Bu bilgilerin programa girişi aşağıdaki şekilde yapılmaktadır.

1. Zamanların Girişi

İlgili program dosyası çaÄŸrıldığı zaman ilk soracağı ÅŸey zaman deÄŸerleridir. Zaman deÄŸerlerini bir matris dizaynında gireriz.

montaj hattı denge matlab
Resim - 1

 

2. Bağlantıların Girişi

Programda ikinci olarak baÄŸlantı giriÅŸleri istenir. BaÄŸlantı giriÅŸleri de matris dizaynında girilmelidir. Buradaki veri giriÅŸi, yukarıdaki tabloda gösterilen BaÄŸlantı adlı sütunların her birinin birer satır olarak girilmesi ile yapılır. Yukarıdaki tablodaki ilk BaÄŸlantı sütunundaki deÄŸerler 0,1, 1, 2, 3, 4 'tür. dolayısıyla bunu programa girerken bir satırlık matris verisi olarak girilir. Aynı ÅŸekilde ikinci BaÄŸlantı sütunu da girilir. EÄŸer hattın yapısında ikiden fazla baÄŸlantı ile oluÅŸan bir iÅŸ öÄŸesi var ise yine aynı mantık devam ettirilerek tanımlanabilir. Program bu konuda esnektir.

montaj hattı denge matlab
Resim - 2

 

 BaÄŸlantı deÄŸerleri girildikten sonra program otomatik olarak Konum Ağırlıklandırma (RPW) iÅŸlemini gerçekleÅŸtirir ve sonuçları ekrana döker (Resim-3). Buradaki verilerin tablo görünü ÅŸöyledir.

 Ä°ÅŸ ÖÄŸesi
Konum Ağırlığı
Zaman
Bağlantı
 BaÄŸlantı
 1 1,25 0,23
 0 0
 2 0,91 0,34 1 0
 3 0,68 0,11 1 0
 4 0,57 0,18 2 3
 5 0,39 0,14 3 4
 6 0,25 0,25 4 5

 

3. Çevrim Zamanı GiriÅŸi ve Sonuçlar

Montaj hattının çevrim zamanı deÄŸeri girilir.

montaj hattı denge matlab
Resim - 3

4. Çözüm ve EtkinliÄŸi

Çevrim zamanı deÄŸerinin girilmesiyle birlikte sonuçlar ekrana dökülür (Resim-4). GörüldüÄŸü gibi 0.69 çevrim zamanı için 1, 2 ve 3 nolu iÅŸ öÄŸeleri 1 nolu iÅŸ istasyonuna; 4,5 ve 6 nolu iÅŸ öÄŸeleri de 2 nolu iÅŸ istasyonuna atanmıştır. Toplamda 2 adet iÅŸ istasyonu oluÅŸmuÅŸtur.

montaj hattı denge matlab
Resim - 4

Buradaki iÅŸlem etkinliÄŸi deÄŸeri % 90,57 olarak belirlenmiÅŸtir.

Programları indirmek için burayı tıklayın.

 

Yorum ekle

TCK'ya aykırı, yasadışı ve genel ahlaka aykırı yazılar ile konu dışında yazılar, istekler, spam ve reklam amaçlı mesajlar yazılması YASAKTIR. Bu tür yazılar görüldüğü anda tarafımdan silinecektir. Herhangi bir uygunsuzluğun olduğunu düşündüğünüz yazılar için lütfen bana eposta yoluyla haber veriniz.


Güvenlik kodu
Yenile

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterBugün11
mod_vvisit_counterDün215
mod_vvisit_counterBu Hafta807
mod_vvisit_counterÖnceki Hafta1587
mod_vvisit_counterBu Ay1869
mod_vvisit_counterÖnceki Ay9853
mod_vvisit_counterTüm Zamanlar51341

Åžu anda: 4 ziyaretçi Ã§evrimiçi
IP No: 38.107.191.99
 , 
Bugün: 09 Eyl 2010

Anketler

Site Hakkındaki Düşünceleriniz Neler?