Paralel portun ve bilgisayar otomasyonunun en fazla kullanıldığı yerlerden birisi hiç kuÅŸkusuz DC motor kontrolleridir. Bu anlatımda paralel port üzerinden DC motorların nasıl kontrol edildiÄŸini anlatacağım.
1. Uygulama
Daha önce yapmış olduÄŸumuz, röle ile aç-kapa devresinde röleyi çıkarıp bir adet DC motor baÄŸlarsak basit bir devre yapmış oluruz. Fakat bu devre ile sadece aç-kapa iÅŸlemini yapabiliriz. Gerekli malzemeler Paralel Port Üzerinden Çevre Cihazları Açıp Kapatmak konusunda belirtilmiÅŸtir.
2. Uygulama
 |
DC motoru sadece aç-kapa yapmak yeterli deÄŸil. Mesela motorun ters-düz dönüÅŸünü de deÄŸiÅŸtirebiliriz. Motorun ters veya düz dönmesini belirleyen ÅŸey akımın giriÅŸ yönüdür. Ä°ÅŸte bizim yapacağımız kontrol, akımın istediÄŸimiz zaman, istediÄŸimiz uçtan girmesini kontrol etmektir. Akım yönünü deÄŸiÅŸtirdikçe motor ters veya düz döner. AÅŸağıdaki devreye genel olarak H KÖPRÜSÜ adı verilir. |
Yukarıdaki ÅŸekilde 4 adet BC 237 transistör ve 4 adet 4,7 Kohm'luk direnç kullanılarak basit bir devre tasarlanmıştır. Devreye Data0 ve Data1 pinlerinden iki ayrı sinyal giriÅŸi vardır. Devrenin iÅŸleyiÅŸini kısaca anlatayım.
Data 0 pininden gelen sinyal, yeÅŸil renkli transistörlerin Beyz ayağından girer ve bu transistörleri yüksek yapar. Böylece akımın bu transistörler üzerinden geçmesi saÄŸlanır ve 12 Voltluk akım, DC motorun, ÅŸekildeki sol ucundan girer ve saÄŸ ucundan çıkarak topraÄŸa ulaşır.
Ters dönüÅŸ için Data 1 pininden gelen sinyal, pembe renkli transistörlerin Beyz ayağından girer ve bu transistörleri yüksek yapar. Böylece akımın bu transistörler üzerinden geçmesi saÄŸlanır ve 12 Voltluk akım, DC motorun, ÅŸekildeki saÄŸ ucundan girer ve sol ucundan çıkarak topraÄŸa ulaşır.
Her iki Data sinyalini de kesersek motor durur. Burada yapılmaması gereken tek ÅŸey aynı anda iki sinyali birden yollamamak. Bunu da programınız içerisinde kontrol ederseniz bir sorun yaÅŸanmaz.
3. Uygulama
EÄŸer aynı anda birden fazla motor kontrol etmeniz gerekirse ULN 2003 entegresiyle bunu yapabilirsiniz. Bu entegre ile aynı anda 4 motoru birden aç-kapa yapabilmeniz mümkün. Her motor için bir Data sinyali kullanıyorsunuz. Bu durumda iki entegre kullanarak 8 motor kontrolü de yapabilirsiniz. Abartmakta zarar yok. Fazla motor göz çıkarmaz :)
Yukarıdaki ÅŸekilde her Data sinyali tam karşısındaki motorla ilgilidir. Bu dört sinyali istediÄŸiniz gibi deÄŸiÅŸtirebilir ve motorları istediÄŸiniz varyasyonlarda açıp-kapayabilirsiniz.
4. Uygulama
Ä°ÅŸte size bu tür iÅŸlerde en çok kullanılan entegrelerden biri L293-D entegresidir. Bu entegre ile aynı anda iki motoru birden eÅŸ zamanlı olarak, ayrı ayrı ters-düz edebilir, birini açıp diÄŸerini kapayabilir ve akla hayale gelmedik bir çok eziyeti yapabilirsiniz. AÅŸağıdaki ilk resimde entegrenin bacak numaraları ve tek motor için baÄŸlantı ÅŸekli gösterilmiÅŸtir. EÄŸer sadece 1 motor kullanacaksanız entegredeki 1-2-3-4-5-6-7 nolu ayakları kullanmalısınız. Öbür tarafı kullanamazsınız.
Bir motor kontrolü için 3 sinyal gereklidir. Bunlar (D0 - D1 ve D2 'dir). Ayrıca entegrenin 16. bacağından daimi +5V verebilmek için de bir sinyal daha lazım. Bu durumda 1 motor için 4 sinyal kullanıyoruz. 3 ve 6 nolu ayaklar motorun ayaklarıyla baÄŸlanacak. Devre karışmasın diye göstermedim. 4 ve 5 nolu bacaklar topraklama. Bunların her ikisini de birleÅŸtirip Paralel Portun 25 nolu pinine yollayabilirsiniz. Motorunuzu besleyecek akımın (+) yönü 8 nolu bacaktan girecek. DiÄŸer ucu topraÄŸa baÄŸlayabilirsiniz.
Ä°ki motor için baÄŸlantı ÅŸeması da aÅŸağıdaki gibidir:
GörüldüÄŸü gibi 2. motor baÄŸlantısı entegre üzerinde aynı ÅŸekilde fakat ters-simetrik olarak yerleÅŸiyor. Her motor için entegre üzerinde 7 bacak kullanılıyor. 1-7 arasındakiler 1.motor için, 9-15 arasındakiler 2.motor için.
Bacak Olayları:
Kısa ve sade olması için tek motor olan durumu anlatıyorum:
D0 D1 D2 D3
----- ----- ----- -----
1 1 0 1 ( SAÄžA DÖNÜÅž )
1 0 1 1 ( SOLA DÖNÜÅž )
0 0 0 1 ( YAVAÅž DURUÅž )
0 1 1 1 ( YAVAÅž DURUÅž )
0 0 0 0 ( TAMAMEN KAPALI )
| < Önceki | Sonraki > |
|---|
