gokhanca

Mantık kapılarıyla ilgili olarak daha önce yapmış olduğum bir örnek ten başka olarak bu sefer yine bir anahtar - lamba devresi kontrolü yapalım. Ama bu seferki örneğimiz iki anahtarlı merdiven otomatiği problemi. Yani vavien devre . Vaviyen olarak da geçer.

Problemin Tanımı

Bu problemde bir tünelin tam ortasında yer alan bir lamba ve tünelin iki ucunda bulunan birer tane elektrik düğmesi var.

Her iki elektrik düğmesi de lambaya bağlı. Tünelin A ucundan giren bir kişi A düğmesine bastığında lamba yanacak.

Ve bu kişi tünelin B ucuna geldiğinde B anahtarına basacak ve lamba sönecek.

Aynı şekilde anahtarların durumu ne olursa olsun, tünele giren bir kişi hangi uçtan girdiyse o uçtaki düğmeye basıp lambayı yakacak ve diğer uçtan çıkarken de diğer düğme ile lambayı söndürebilecek. Ters yönden giren birisi de düğmelerin konumu ne olursa olsun bunu hatasız olarak yapabilecek.

Mantık Şemasını Çıkaralım

Devredeki iki anahtarın durumları ve bunlara göre lambanın tepkisini mantık tablosu üzerinde gösterelim. 1 durumu düğmelerin kapalı, lambanın açık durumunu gösterecek. 0 ise tersini gösterecek.

Tablodan da gördüğümüz gibi düğmelerin pozisyonları aynı olursa lamba yanmıyor. Bu durumda lambanın yanma şartı için aşağıdaki mantık cümlesini hazırlayabiliriz:

(A=1 VE B=0 ) VEYA (A=0 VE B=1)

Devrenin Tasarlanması

Şimdi buna göre devremizi tasarlamaya başlayalım. Öncelikle devre anahtarlarından çıkacak sonuçların terslerini alalım. Bunun için NOT GATE denilen mantık kapılarını kullanırız.

Bu durumda anahtar kapandığında üst koldan giden sinyalin 1 olacağını varsayalım. O halde mantık cümlemizdeki ilk ifadeye göre (A=1 VE B=0) bağlantısını yapmalıyız. Yani, A anahtarının 1 lojik değeri ile B anahtarının 0 lojik değeri VE kapısına (AND GATE) gitmeli. Bunu aşağıdaki gibi yapabiliriz.

Yine aynı mantıkla (A=0 VE B=1) bağlantısını da yapalım ve elde ettiğimiz iki ucu VEYA kapısına bağlayalım. Devremiz artık hazır.

 

 

 

 

 

 

 

Mantık cümlemizdeki VE işlemlerinin sonuçlarını VEYA işlemine gönderdik.

1 nolu AND kapısına (A=1 VE B=0)

2 nolu AND kapısına (A=0 VE B=1)

değerleri gönderildi. Buradan çıkan sonuçlar da VEYA kapısına gönderdildi. Aynen yukarıda çıkardığımız mantık cümlesinde olduğu gibi. Devrede kullanılan DEĞİL KAPISI, VE KAPISI ve VEYA KAPISI ile ilgili bilgilere daha önceki örnek uygulamanın anlatıldığı sayfadan ulaşabilirsiniz.

UYARI : Buradaki anlatım sadece mantık kapılarına örnek olması amacıyla gösterilmiştir. Günlük hayatta "Merdiven Otomatiği" olarak gördüğümüz benzer bir uygulama daha farklıdır ve buradaki gibi değildir. Orada 220V ve AC akım üzerinde tasarlanmış bir devre vardır. Asla buradaki devreyi 220V AC (dalgalı akım) üzerinde kullanmayınız. Vaviyen anahtar olarak geçen bu devre için güzel bir anlatımı şu sitede bulabilirsiniz.